ସମ୍ପାଦକୀୟଶୀର୍ଷକ: ‘ଆମ୍ବେଦକରବାଦ
ଡଃ ବି.ଆର. ଆମ୍ବେଦକର କେବଳ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ନୁହନ୍ତି, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଏକ ଆନ୍ଦୋଳନ। ଏକ ଚିନ୍ତାଧାରା। ଏକ ଜୀବନ୍ତ କର୍ମଦର୍ଶନ। ଯେଉଁ ଦର୍ଶନ ଭାରତର ଶେଷ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ମଧ୍ୟ ମୁଣ୍ଡ ଟେକି ବଞ୍ଚିବାର ସାହସ ଦେଇଛି। ଆଜି ଓବିସି, ଦଳିତ, ଆଦିବାସୀ ଓ ସମସ୍ତ ଶୋଷିତ ବର୍ଗ ଯଦି ଶାସକ ବର୍ଗରେ ପରିଣତ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତେବେ ସେହି ରାସ୍ତାର ନାମ ହେଉଛି ‘ଆମ୍ବେଦକରବାଦ’।
ଆମ୍ବେଦକରବାଦ କ’ଣ? ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସଂଜ୍ଞା
ଆମ୍ବେଦକରବାଦ ହେଉଛି ଶିକ୍ଷା, ଯୁକ୍ତି, ସମ୍ବିଧାନ ଓ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସଂଘର୍ଷ ମାଧ୍ୟମରେ ଜାତିବ୍ୟବସ୍ଥା, ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା, ଶୋଷଣ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଅସମାନତାର ଉଚ୍ଛେଦ କରି ସ୍ୱାଧୀନତା, ସମାନତା, ଭ୍ରାତୃତ୍ୱ, ନ୍ୟାୟ ଓ ମାନବୀୟ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଉପରେ ଆଧାରିତ ସମାଜ ଗଠନର ଏକ ସମଗ୍ର ମାନବମୁକ୍ତି ଦର୍ଶନ।
ଆମ୍ବେଦକରବାଦର ମୂଳ ଆଧାର – ୧୦ଟି ବିନ୍ଦୁ
୧. ମାନବୀୟ ମର୍ଯ୍ୟାଦାର ଦର୍ଶନ
ଆମ୍ବେଦକରବାଦ କୁହେ – ଜନ୍ମରୁ ସମସ୍ତେ ସମାନ। ଜାତି, ବର୍ଣ୍ଣ, ଲିଙ୍ଗ, ଧର୍ମ ଆଧାରେ କାହାକୁ ଛୋଟ ବଡ କରିବା ପାପ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ମଣିଷ ସମ୍ମାନର ସହ ବଞ୍ଚିବାର ଅଧିକାରୀ।
୨. ସ୍ୱାଧୀନତା, ସମାନତା, ଭ୍ରାତୃତ୍ୱ, ନ୍ୟାୟ
ଏହି ଚାରିଟି ହେଲା ଆମ୍ବେଦକରବାଦର ଚାରି ସ୍ତମ୍ଭ। ଏଗୁଡିକ କେବଳ ସମ୍ବିଧାନର ପ୍ରସ୍ତାବନାରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଆମ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଲାଗୁ ହେବା ଦରକାର।
୩. “ଶିକ୍ଷିତ ହୁଅ, ସଂଘର୍ଷ କର, ସଂଗଠିତ ହୁଅ”
ଏହା ହେଲା ଆମର କର୍ମମନ୍ତ୍ର। ଶିକ୍ଷା ଆଖି ଖୋଲେ, ସଂଘର୍ଷ ଅଧିକାର ଆଣେ, ସଂଗଠନ ଶକ୍ତି ଦିଏ। ବିନା ଶିକ୍ଷା ଓ ସଂଗଠନରେ ମୁକ୍ତି ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
୪. ଜାତିବ୍ୟବସ୍ଥାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଚ୍ଛେଦ
ଆମ୍ବେଦକରବାଦ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିର ବିରୋଧୀ ନୁହେଁ। ଏହା ଜନ୍ମ ଆଧାରିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା, ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ଓ ଶୋଷଣ କରୁଥିବା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବିରୋଧୀ। ଲକ୍ଷ୍ୟ ଗୋଟିଏ – ଜାତିମୁକ୍ତ ଭାରତ।
୫. ସମ୍ବିଧାନବାଦ ଓ ଆଇନର ଶାସନ
ଆମ୍ବେଦକରବାଦ ବନ୍ଧୁକ କି ହିଂସାରେ ବିଶ୍ୱାସ କରେନି। ଏହା ବିଶ୍ୱାସ କରେ ସମ୍ବିଧାନରେ, ମୌଳିକ ଅଧିକାରେ, ଗଣତନ୍ତ୍ରେ। ରାଜନୈତିକ ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ସାମାଜିକ ଓ ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାଧୀନତାରେ ବଦଳାଇବା ହିଁ ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ।
୬. ଯୁକ୍ତିବାଦ ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀ
ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ଓ ଅଯୁକ୍ତିକ ପରମ୍ପରାକୁ ନାଁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ କଥାକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କର, ପ୍ରମାଣ ମାଗ, ବିବେକରେ ବିଚାର କର। ଏହା ହିଁ ପ୍ରକୃତ ଆମ୍ବେଦକରବାଦୀର ପରିଚୟ।
୭. ନାରୀମୁକ୍ତି ଓ ଲିଙ୍ଗ ସମାନତା
ସମାଜ ସେତେବେଳେ ଆଗକୁ ବଢିବ ଯେତେବେଳେ ନାରୀ ଆଗକୁ ବଢିବ। ଶିକ୍ଷା, ସମ୍ପତ୍ତି, ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାରେ ନାରୀକୁ ସମାନ ସ୍ଥାନ ଦେବା ଆମ୍ବେଦକରବାଦର ଅନ୍ୟତମ ମୁଖ୍ୟ ଦାୟିତ୍ୱ।
୮. ଶୋଷିତର ସଶକ୍ତୀକରଣ
ଦଳିତ, ଆଦିବାସୀ, ଓବିସି, ଶ୍ରମିକ, କୃଷକ – ଯେଉଁମାନେ ଶହ ଶହ ବର୍ଷ ଧରି ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଆସିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା, ଚାକିରି, ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଦେଇ ମୁଖ୍ୟସ୍ରୋତକୁ ଆଣିବା। ସଂରକ୍ଷଣ ଦୟା ନୁହେଁ, ଏହା ଐତିହାସିକ ଅନ୍ୟାୟର ପ୍ରତିକାର।
୯. ବୌଦ୍ଧ ନୈତିକତା ସହ ବ୍ୟାପକ ସାମାଜିକ ଦର୍ଶନ
ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ପ୍ରଜ୍ଞା, କରୁଣା, ମୈତ୍ରୀ ଆମକୁ ନୈତିକ ଶକ୍ତି ଦିଏ। କିନ୍ତୁ ଆମ୍ବେଦକରବାଦ କେବଳ ଧର୍ମ ନୁହେଁ। ଏହା ଶିକ୍ଷା, ଅର୍ଥନୀତି, ରାଜନୀତି ଓ ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା।
୧୦. ଆମ୍ବେଦକରବାଦ ହେଉଛି ଜୀବନ୍ତ କର୍ମ
କେବଳ ମୂର୍ତ୍ତି ପୂଜା କରିବା, “ଜୟ ଭୀମ” ଚିତ୍କାର କରିବା ଆମ୍ବେଦକରବାଦ ନୁହେଁ। ବାବାସାହେବ ନିଜେ ମୂର୍ତ୍ତିପୂଜାର ବିରୋଧୀ ଥିଲେ। ପ୍ରକୃତ ଆମ୍ବେଦକରବାଦ ହେଲା – ତାଙ୍କ ବିଚାରକୁ ପଢିବା, ଜାତିଭେଦକୁ ନିଜ ଘରୁ ହଟାଇବା, ଅନ୍ୟାୟ ବିରୋଧରେ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଲଢେଇ କରିବା।
ଓବିସି ସମେତ ଶୋଷିତର ଆଗାମୀ ପଥ
ଆଜି ଓବିସି ସମେତ ସମସ୍ତ ଶୋଷିତ ବର୍ଗ ଯଦି ଶାସକ ବର୍ଗରେ ପରିଣତ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତେବେ ତାହାର ଗୋଟିଏ ହିଁ ରାସ୍ତା – ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନକୁ ମାନି ଚାଲିବା।
ସମ୍ବିଧାନ ଆମକୁ ଭୋଟର ଅଧିକାର ଦେଇଛି। ସଂରକ୍ଷଣ ଦେଇଛି। ଶିକ୍ଷା ଓ ବ୍ୟବସାୟର ସ୍ୱାଧୀନତା ଦେଇଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ଅଧିକାରକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ହେବ। ଶିକ୍ଷିତ ହେବାକୁ ହେବ। ସଂଗଠିତ ହେବାକୁ ହେବ। ପଞ୍ଚାୟତରୁ ସଂସଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ପ୍ରତିନିଧି ପଠାଇବାକୁ ହେବ।
ଶୋଷିତରୁ ଶାସକ ହେବା କୌଣସି ଦେବତା ଆସି କରିଦେବ ନାହିଁ। ଆମକୁ ନିଜେ କରିବାକୁ ପଡିବ। ଆଉ ସେହି ହାତିଆର ହେଲା ଆମ୍ବେଦକରବାଦ ଓ ସମ୍ବିଧାନ।
ଶେଷ କଥା:
ଆସନ୍ତୁ ଆମେ କେବଳ ନାରା ନ ଦେଇ କାମ କରିବା। ଘରେ ଘରେ ସମ୍ବିଧାନ ବହି ରଖିବା। ପିଲାଙ୍କୁ ପଢାଇବା। ଜାତି ଭେଦ ଭୁଲି ହାତରେ ହାତ ମିଶାଇବା। କାରଣ ଯେଉଁଦିନ ଶୋଷିତ ଶାସକ ହେବ, ସେଦିନ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ଭାରତ ଗଢି ହେବ।
ଜୟ ଭୀମ! ଜୟ ଭାରତ! ଜୟ ସମ୍ବିଧାନ! ଜୟ ବିଜ୍ଞାନ!