ସମ୍ପାଦକୀୟ ବିଷୟ:
ନମୋ ବୁଦ୍ଧାୟ! ଜୟ ଭୀମ! 🙏
ଆଜି ପବିତ୍ର ଆଷାଢ଼ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା। ବୌଦ୍ଧ ପରମ୍ପରାରେ ଏହା ଧମ୍ମଚକ୍ର ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ଦିବସ ଭାବେ ପାଳିତ। ପ୍ରାୟ ୨୬୦ ବର୍ଷ ତଳେ ଏଇଦିନ ହିଁ ତଥାଗତ ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ ସାରନାଥର ମୃଗଦାବରେ ପାଞ୍ଚ ଜଣ ସାଥୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଧମ୍ମୋପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। ସେଇଦିନ ଠାରୁ ଜ୍ଞାନ, କରୁଣା ଓ ମୁକ୍ତିର ଚକ୍ର ଘୂରି ଚାଲିଛି।
ଏହି ଐତିହାସିକ ଅବସରେ ଆମର ସମସ୍ତ ଆଦରଣୀୟ ବନ୍ଧୁ, ସାଥି, ନିକଟ ଓ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଏବଂ ସମଗ୍ର ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ହାର୍ଦ୍ଦିକ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଓ ସୁଖ-ସମୃଦ୍ଧିର କାମନା।
୧. ଧମ୍ମଚକ୍ର ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ: କ’ଣ ଥିଲା ସେ ପ୍ରଥମ ଉପଦେଶ?
ବୁଦ୍ଧ ସାରନାଥରେ ୪ଟି ଆର୍ଯ୍ୟ ସତ୍ୟ ଓ ଆର୍ଯ୍ୟ ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗିକ ମାର୍ଗ ବଖାଣିଥିଲେ।
ଚାରି ଆର୍ଯ୍ୟ ସତ୍ୟ: ଦୁଃଖ ଅଛି, ଦୁଃଖର କାରଣ ଅଛି, ଦୁଃଖର ନିବୃତ୍ତି ଅଛି, ଆଉ ସେଥିରୁ ମୁକ୍ତିର ମାର୍ଗ ଅଛି।
ଆର୍ଯ୍ୟ ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗିକ ମାର୍ଗ: ସମ୍ୟକ ଦୃଷ୍ଟି, ସମ୍ୟକ ସଂକଳ୍ପ, ସମ୍ୟକ ବାକ୍, ସମ୍ୟକ କର୍ମାନ୍ତ, ସମ୍ୟକ ଆଜୀବ, ସମ୍ୟକ ବ୍ୟାୟାମ, ସମ୍ୟକ ସ୍ମୃତି, ସମ୍ୟକ ସମାଧି।
ଏହା କୌଣସି ଦେବତାଙ୍କ ଆଦେଶ ନୁହେଁ। ଏହା ମଣିଷର ନିଜ ଅନୁଭବ ଓ ବିଚାର ରାସ୍ତା। ବୁଦ୍ଧ କେବେ କହିନଥିଲେ “ମୋତେ ମାନ”। ସେ କହିଲେ “ପରୀକ୍ଷା କର, ତା’ପରେ ମାନ”।
୨. ଆଜିର ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା: “ଅପ୍ପ ଦୀପୋ ଭବ”
ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଶେଷ ଉପଦେଶ ଥିଲା – “ଅପ୍ପ ଦୀପୋ ଭବ”। ଅର୍ଥାତ୍ ନିଜେ ନିଜର ଆଲୋକ ହୁଅ।
ଆଜିର ସମୟରେ ଏଇ ବାକ୍ୟର ମୂଲ୍ୟ ଅଧିକ।
- ଅଜ୍ଞାନରୁ ଜାଗ୍ରତି: ଗୁଜବ, ଘୃଣା ଓ ଭୟର ଅନ୍ଧକାରେ ଆମେ ବଞ୍ଚୁଛୁ। ବୁଦ୍ଧ କୁହନ୍ତି ନିଜ ବୁଦ୍ଧିର ଦୀପ ଜଳାଅ।
- ସଚେତନତା: ସୋସିଆଲ ମିଡିଆର ଶୋରଗୋଲ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ୟକ ସ୍ମୃତି ଦରକାର। କ’ଣ କହୁଛୁ, କାହିଁକି କହୁଛୁ ତାହା ଜାଣିବା।
- ପ୍ରେମ-କରୁଣା ଓ ଭ୍ରାତୃତ୍ୱ: ଜାତି, ଧର୍ମ, ଭାଷାର କାନ୍ଥ ଭାଙ୍ଗି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରତି ମୈତ୍ରୀ ଭାବ ରଖିବା। ଏଇଟା ହିଁ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ମଧ୍ୟମ ମାର୍ଗ।
- ସମାନତା ଓ କଲ୍ୟାଣ: ବୁଦ୍ଧ ପ୍ରଥମ ବ୍ୟକ୍ତି ଯିଏ କହିଲେ ସଂଘରେ ରାଜା ଓ ଭିକାରୀ ସମାନ। ଏଇ ଚିନ୍ତା ପରେ ଆଗକୁ ଯାଇ ବାବାସାହେବ ଡ. ବି.ଆର. ଆମ୍ବେଦକର ଏହାକୁ ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟର ଆନ୍ଦୋଳନ କଲେ। ତେଣୁ “ଜୟ ଭୀମ” ଓ “ନମୋ ବୁଦ୍ଧାୟ” ଗୋଟିଏ ସୂତାରେ ବନ୍ଧା।
୩. ଧମ୍ମ କ’ଣ? ଧର୍ମ ନୁହେଁ
ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଧମ୍ମ ମନ୍ଦିର, ପୂଜା ବା କର୍ମକାଣ୍ଡ ନୁହେଁ। ଧମ୍ମ ହେଉଛି ନୀତି।
- ଶରୀରରେ ହିଂସା ନ କରିବା – ସମ୍ୟକ କର୍ମାନ୍ତ
- ପାଟିରେ ମିଛ ନ କହିବା – ସମ୍ୟକ ବାକ୍
- ମନରେ ଲୋଭ ନ ରଖିବା – ସମ୍ୟକ ସଂକଳ୍ପ
ଏଇ ନୀତି ପାଳନ କଲେ ବ୍ୟକ୍ତି ସୁଖୀ ହୁଏ, ସମାଜ ସୁଖୀ ହୁଏ।
ନିଷ୍କର୍ଷ: ଆସନ୍ତୁ ଦୀପ ଜଳାଇବା
ଆଷାଢ଼ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଆମକୁ ୩ଟି କଥା ଶିଖାଏ:
- ପ୍ରଶ୍ନ କର: ବୁଦ୍ଧ କହିଲେ ଅନ୍ଧଭାବେ କିଛି ମାନନାହିଁ।
- କରୁଣା କର: ନିଜ ଦୁଃଖ ଭଳି ଅନ୍ୟର ଦୁଃଖ ବୁଝ।
- ଦାୟିତ୍ୱ ନିଅ: କେହି ଆସି ତୁମକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବ ନାହିଁ। “ଅପ୍ପ ଦୀପୋ ଭବ” – ନିଜେ ନିଜର ଆଲୋକ ହୁଅ।
ଆସନ୍ତୁ ଏଇ ପବିତ୍ର ଦିନରେ ଆମେ ଶପଥ ନେବା – ଆର୍ଯ୍ୟ ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗିକ ମାର୍ଗରେ ଚାଲିବା, ସଚେତନତା ବଢାଇବା, ପ୍ରେମ-କରୁଣା ଓ ଭ୍ରାତୃତ୍ୱର ସମାଜ ଗଢିବା ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଶାନ୍ତି, ସମାନତା ଓ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ କାମ କରିବା।
କାରଣ ଚକ୍ର ସେତେବେଳେ ହିଁ ଘୂରେ ଯେତେବେଳେ ଆମେ ତାକୁ ଠେଲିବା।
ନମୋ ବୁଦ୍ଧାୟ! ଜୟ ଭୀମ!